Ròcabruna dins son mirau

    Comme tous les villages des pays d’Oc, Roquebrune, petit village situé aux pieds des Maures, vivait encore dans les années soixante-dix de l’agriculture. Une véritable bascule s’est réalisée depuis 40 ans avec des bouleversements profonds : changement d’économie, explosion démographique -les « insèrtas »- en déplacement quotidien vers les agglomérations régionales, en recherche d’emplois tertiaires, perte de la langue. L’anonymat engendré par le mode de vie individualiste et consumériste a changé les relations que connaissaient nos communautés villageoises.

Ai pron sovent ausit dins de discutidas qu’ai emé de Rocabrunencs, « se lei vièlhs revenián, que pensarián dau Ròcabruna d’ara? »  En 1971, aviáu vint ans, lo vilatge se revilhava emé lei còps de martèu sus l’enclumi dau manescau, Sénher Penal. L’i aviá un anar-venir de tractors sus la rota despartamentala que partián dins lei bens. Quauqua ren m’aviá marcat a la debuta deis annadas setentas, d’insertas (1), coma disiá Joanòt Blangero, se planhèron que l’i aviá tròp de bruch quand lei paisans partián travalhar lèu de matin !

Pensi a una reflexien qu’un jorn, a l’escasença d’un filmatge per Vaqui (2), Joan Pèire Belmont aviá facha : « me soveni qu’a la debuta deis annadas setentas, Ròcabruna èra encara un vilatge paisan.» Lo vilatge viviá un pauc au ritme de l’escobilhier que ramassava lei bordilhas emé sa muela e son tombaréu. Mai çò qu’espantariá ara lo mai, es lo nombre de veituras, n’i a quasi de’n pertot, dins lei carrieras, sus lei plaças ! En 1943 Ròcabruna comptava un pauc mai de 2000 estatjans (2050), sabèm que l’i aviá 520 familhas d’agricultors (lo regime de Vichei l’i agradava de faire d’enquistas !). A la debuta deis annadas nonenta, Jacques Charonat escriviá dins un article (« De l’agriculture au tourisme, 1945-1990 ») pareissut dins una revista d’istòria locala (Lei Cronicas de SANTA CANDI) (3) que l’ i aviá pas mai de 191 agricultors en 1980. En quaranta ans lo vilatge a perdut mai de seissanta dau cent de sei paisans.

Fin finala, Ròcabruna es devengut una brava vilòta, es pus un vilatge, leis envans (lòtjas), que servián per l’agricultura, se son mudats en ostaus ! Un carcul qu’ai pron sovent entendut dins la boca de mon paire : « lo progrès a tuat l’òme ». Me siáu longtemps demandat çò que voliá dire, deviá pensar a la despartida dei cavaus e a l’arribada de vins e de fruchas forestieras qu’an fach despareisser lei pichòtei proprietats. Se parlava p’encara de mondialisacien !

Un sovenir d’enfança tòrna : ai vist un jorn quauqu’un se bandir per ramassar de bosas qu’aviá laissar un cavau que passava per carriera, simplament per metre dins son jardin. Despuei quauqueis annadas la comuna a fach installar de « Toutounets », çò que fasiá dire a quauqu’un : « siam pus dins un monde agricòla, mai dins un monde de la vila ».

Ròcabruna exportava sa frucha, lei paisans portavan lei caissas de pessegas, de melons, de rasins a un expeditor que lei mandava a Niça. En 2013, la cròta cooperativa dau vin fuguèt debastida per ne’n faire d’ostalàs ! Es un vilatge bastit au pè dei Mauras !  

                                                                                           

————

1) Lei insèrtas èran lei novèus Ròcabrunencs, en francès les « néo-villageois ».

2) VAQUĺ, emissien filmada en 2006.

3) Un village dans la tourmente des années 40, Roquebrune, J-M GUILLON, csc, 1986.

Pour réagir : info[a]adeo-oc.eu